ميكروب از راه تنفس وارد شش شد به ديواره‌ى كيسه‌هاى هوايى مىنشيند و زياد مىشود . رفته‌رفته در چندين مركز كه جمع گرديدند به يك‌ديگر متصل شده و به بزرگى ته سنجاق يا عدس مىرسند . در اين مركزها ماده ژلاتينى مملو از ميكروب سل زنده و فعال موجود است . گلبول‌هاى سفيد كه دافع امراض وارده مىباشند مدتى مشغول به مدافعه و جلوگيرى از ميكروب مىشوند . اگر ميكروب ضعيف باشد ممكن است به علت تقويت بدن و نيروى آماده و قوى بودن گلبول‌ها ميكروب باسيل كخ تاب مقاومت را نداشته باشد . گلبول‌هاى سفيد همانا به فعاليت خود ادامه داده و تا آخرين كوشش خود را به خرج خواهند داد تا ميكروب سل را رفته‌رفته ضعيف كنند و از بين ببرند . تشخيص سل ريوى 1 - اخلاط بيمار را در آتش سرخ گداخته بيندازيد اگر بوى عفونت زننده‌اى داشت و دود آن عفن بود صاحب خلط مسلول است . 2 - خلط سينه بيمار را در ظرف آبى بيندازيد ، اگر خلط روى آب ايستاد او مبتلا به بلغم زياد است و مسرى نيست ولى اگر ته‌نشين شد مسلول خواهد بود . 3 - به چشم بيمار نگاه كنيد اگر سفيدى چشم آن مايل به كبودى بود و پاى چشم فرورفتگى و گودى ايجاد شده بود شخص مسلول است . 4 - بيمار مشكوك را به تفريحات خنده‌آور ، تئاتر و امثال آن ببريد و او را زير نظر بگيريد درصورتىكه مسلول باشد ابدا ميل به خنده ندارد و اگر هم از روى عادت خنده كند به حالت تبسم آميخته با گرفتگى خواهد بود لذا بايد يقين دانست كه با جميع شرايط فوق آن شخص به بيمارى سل دچار شده است . كسى كه به بيمارى سل مبتلا است بايد از خوردن عسل ، گوشت ، سركه ، مشروبات الكلى ، مصرف دخانيات ، همچنين از گرد و غبار و هواى كثيف و آلوده و بوى اسيدهاى متعفن و كارهاى سخت و سنگين و پر زحمت و بىخوابى شب و شهوت‌رانى و استمناء خوددارى كند . خوراكىهايى كه در بهبودى بيمارى نقش دارند را بيشتر استفاده كند . مانند خربزه ، هندوانه ، توت‌فرنگى ، گوجه‌فرنگى ، انگور زرد و رسيده ، سير ، ماءالشعير ، خرماى كاملا رسيده ، سالاد كاهوى خالص ، همچنين آفتاب و هواى آزاد كوهستان و ماندن و استراحت كردن در محل‌هايى كه كاج فراوان دارد و شادى و تفريح و ورزش‌هاى سبك نيز مفيد خواهد بود . به عنوان درمان به مدت 40 روز هر روز صبح به جاى صبحانه هويج پخته را هر مقدار كه مىتوانيد بخوريد . * هر روز صبح ناشتا به كاملا رسيده را نيم‌پز كنيد و به جاى صبحانه بخوريد . * رازيانه را بر سر قليان بريزيد و آتش روى آن قرار دهيد و دود آن را بكشيد و اين عمل را به مدت 12 روز هر روز يك مرتبه تكرار كنيد : ( روز اول 1 مثقال روز دوّم 2 مثقال و به همين ترتيب هر روز 1 مثقال اضافه كنيد . ) * خرچنگ دريايى را گرفته و دست و پاى آن را جدا كرده و دور بيندازيد . بعد شكم آن را پاره كرده و محتويات آن را خالى كنيد و دور بريزيد و در ميان مقدارى آرد جو مستور و بگذاريد حدود 3 ساعت لاى آردها مخفى بماند بعد از آرد خارج كنيد و با روغن زيتون بپزيد و بخوريد و اين عمل را هر روز تكرار كنيد تا بيمارى سل مرتفع گردد . * خرچنگ دريايى را چه به صورت پخته و آبگوشت چه سرخ كرده ، چه كباب كرده به هر طريق كه ميل داريد همه روزه تناول فرماييد و حد اقل تا 40 روز ادامه دهيد . * هر روز صبح 2 مثقال پرسياوش و 3 مثقال ريشه‌ى باديان نيمكوب شده را مخلوط و دم كنيد بعد آب آن را صاف كرده و بنوشيد .